Επικαιρότητα

Η υγιεινή διατροφή κερδίζει οπαδούς

Η υγιεινή διατροφή κερδίζει οπαδούς «Τρώτε υγιεινά, προτιμάτε τα βιολογικά και τοπικά προϊόντα, καλλιεργήστε τους λαχανόκηπους σας»… Την ώρα που το περιβαλλοντικό κίνημα προσπαθεί απελπισμένα να αφυπνίσει συνειδήσεις για τις επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών, ένα άλλο κίνημα, ή καλύτερα μια σειρά μικρότερων αλλά πολύ καλά οργανωμένων κινημάτων μοιάζουν να κερδίζουν διαρκώς έδαφος, συσπειρώνοντας καταναλωτές, παραγωγούς, εκπροσώπους των ΜΜΕ. Το κίνημα της διατροφής, το οποίο έκανε την εμφάνισή του κάπου στα μέσα της δεκαετίας του '80 και διογκώθηκε μετά τους διατροφικούς εφιάλτες της Νόσου των Τρελών Αγελάδων, του σκανδάλου των διοξινών κ.λπ., μοιάζει να κατακτά το ευρύ κοινό, καταφέρνοντας μέσα σε λίγα χρόνια αυτό που το περιβαλλοντικό κίνημα πασχίζει ακόμη να πετύχει, να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο για τις επιπτώσεις που έχει ο σύγχρονος τρόπος ζωής στο περιβάλλον. Οπου και να στρέψει κανείς την προσοχή του, η συζήτηση για το τι εμφανίζεται στο καθημερινό μας πιάτο μονοπωλεί το ενδιαφέρον, οδηγώντας ολοένα και περισσότερους ανθρώπους να ασχολούνται σοβαρά με το ζήτημα της διατροφής τους, είτε πρόκειται για οικολογικά ευαισθητοποιημένους, ή απλά εκείνους που ενδιαφέρονται μόνο για λόγους υγείας.

Ασκεί πιέσεις

Οπως κι αν έχει, γεγονός είναι ότι το κίνημα των υπέρμαχων της υγιεινής διατροφής, των «foodies», όπως αποκαλούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει απλώσει τα πλοκάμια του, οδηγώντας σε κοινωνικές αλλαγές που κανείς δεν θα περίμενε μέχρι πριν από μερικά χρόνια, όπως αποδεικνύει το γεγονός ότι αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπως το Wal Mart, ο κατεξοχήν εκπρόσωπος της μαζικής παραγωγής στις ΗΠΑ, έχουν υιοθετήσει το μήνυμα για έμφαση στα τοπικά και βιολογικά προϊόντα, στις ανακυκλώσιμες συσκευασίες, ακολουθούν γενικότερα μια πολύ πιο πράσινη πολιτική από ό,τι στο πρόσφατο παρελθόν. Πολλοί είναι εκείνοι που αποδίδουν τη στροφή αυτή όχι στους αγώνες του παραδοσιακού περιβαλλοντικού κινήματος, αλλά στο γεγονός ότι μέσω των foodies, η ανάγκη για πιο πράσινες πρακτικές άγγιξε άμεσα το ευρύ κοινό.

Τα τελευταία χρόνια, δεκάδες βιβλία, άρθρα, ντοκιμαντέρ επισημαίνουν στους καταναλωτές τους κινδύνους που συνιστά για την ανθρώπινη υγεία η απόλυτη βιομηχανοποίηση της τροφής. Αρχής γενομένης από την κυκλοφορία του βιβλίου του Εριχ Σλόσερ, Fast Food Nation, το οποίο κυκλοφόρησε το 2001 και έγινε αμέσως μπεστ σέλερ, και στη συνέχεια της κυκλοφορίας τον επόμενο χρόνο του Food Politics της Μάριον Νεστλ, το κίνημα της διατροφής έχει καταφέρει μέσα σε μια δεκαετία να καταστήσει σαφή τη σχέση μεταξύ της βιομηχανικής παραγωγής των τροφίμων, της αγροτικής παραγωγής, των ασθενειών που σχετίζονται με τη διατροφή, της παιδικής παχυσαρκίας και της υποβάθμισης του θεσμού του οικογενειακού γεύματος. Η προβολή, το 2009, του ντοκιμαντέρ του Ρόμπερτ Κένερ, Food Inc., το οποίο ήταν και υποψήφιο για Οσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ, αποκάλυπτε σοκαριστικά στοιχεία για την παραγωγή των τροφίμων που καταλήγουν στο πιάτο μας, οδηγώντας σε περαιτέρω αφύπνιση του κοινού, αλλά και πολλών κοινωνικών φορέων, και κατά συνέπεια στην ενίσχυση του κινήματος των foodies.

Γιατί λοιπόν το κίνημα αυτό εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα, όταν την ίδια στιγμή το περιβαλλοντικό κίνημα μοιάζει να έχει τελματώσει, προσκρούοντας σε δεκάδες εμπόδια και αντιδράσεις; Η απάντηση μοιάζει μάλλον απλή, καθώς η τροφή συνδέεται πολύ πιο άμεσα με την καθημερινότητα του καθενός μας, απ' ό,τι για παράδειγμα η καταστροφή του Αμαζονίου ή το λιώσιμο των πάγων της Ανταρκτικής.

Mεγαλύτερες προκλήσεις

Ωστόσο, όπως γράφει ο Μπράιαν Ουόλς, το κίνημα της διατροφής θα αρχίσει να αντιμετωπίζει σταδιακά ολοένα και μεγαλύτερες προκλήσεις, καθώς θα ωριμάζει και θα αρχίσει να θίγει και αυτό συγκεκριμένα πολιτικά συμφέροντα. Οπως τονίζει ο ίδιος, παρά τη διαρκή και μεγάλη προβολή των θεμάτων που αφορούν τις βιώσιμες καλλιέργειες, στις ΗΠΑ μόλις το 1% της συνολικής αγροτικής παραγωγής είναι προϊόν βιολογικής καλλιέργειας, ενώ τα οργανικά τρόφιμα και ποτά καλύπτουν μετά βίας το 4% της αγοράς.

Για πολλούς, πάντως, εντός του κινήματος των foodies, το πρόβλημα ήταν και παραμένει κατεξοχήν περιβαλλοντικό, καθώς και η παραγωγή της τροφής συνδέεται άμεσα με την παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα, και όπως πιστεύουν οι ίδιοι, το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής είναι αδύνατον να επιλυθεί αν δεν υπάρξει κατ' αρχήν αναμόρφωση του συστήματος παραγωγής των τροφίμων που καταναλώνουμε. Τα δύο κινήματα συνεπώς δεν χρειάζεται να λειτουργούν ανταγωνιστικά, αλλά συμπληρωματικά το ένα στο άλλο, καθώς οι αλλαγές στις σημερινές πρακτικές της γεωργικής παραγωγής και η προώθηση της βιώσιμης καλλιέργειας δεν θα φέρουν μόνο στο πιάτο μας καλύτερης ποιότητας τρόφιμα, αλλά θα συμβάλουν καθοριστικά και στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

 

Πηγή:http://www.kathimerini.gr