Επικαιρότητα

Πιο μικρά και πιο επικίνδυνα τα φονικά σωματίδια

Πιο μικρά και πιο επικίνδυνα τα φονικά σωματίδια Ένα φονικό κοκτέιλ ατμοσφαιρικής ρύπανσης δημιουργεί η οικονομική κρίση, σε συνδυασμό με τις παραδοσιακές παθογένειες των ελληνικών πόλεων, καθώς τα μικροσωματίδια, που αποτελούν παγκοσμίως τη μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία, έσπασαν όλα τα ρεκόρ.

Σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Βόλο, υπερβάσεις ορίων καταγράφηκαν σχεδόν σε καθημερινή βάση το τελευταίο δεκαήμερο του Νοεμβρίου. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η στροφή των Ελλήνων στο τζάκι και τις ξυλόσομπες έχει εκτοξεύσει τις εκπομπές του επικίνδυνου ατμοσφαιρικού ρύπου, ο οποίος κάθε χρόνο ευθύνεται για περίπου 500.000 πρόωρους θανάτους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Παράλληλα τονίζουν πως τα μικροσωματίδια είναι πλέον μικρότερα σε μέγεθος, σε σχέση με μια δεκαετία πριν, και συνεπώς πολύ πιο επικίνδυνα για την υγεία, καθώς έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να απορροφηθούν από τον ανθρώπινο οργανισμό!

Ρεκόρ 20ετίας

Οι μετρήσεις των αρμόδιων φορέων έδειξαν πως, το φετινό φθινόπωρο, η ποιότητα της ατμόσφαιρας στις ελληνικές πόλεις ήταν σε ένα από τα χειρότερα επίπεδα της τελευταίας εικοσαετίας. Με το ανώτατο ημερήσιο επιτρεπτό όριο για την ανθρώπινη υγεία να είναι στα 50 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, στην Αθήνα τα μικροσωματίδια άγγιξαν τα 70 μγ/κ.μ., στον Βόλο έφτασαν τα 189 μγ/κ.μ., ενώ στη Θεσσαλονίκη κυμάνθηκαν σε ιστορικά ρεκόρ, σκαρφαλώνοντας στα 220 μγ/κ.μ.! «Η Θεσσαλονίκη έχει παραδοσιακό πρόβλημα με τη ρύπανση κάθε Νοέμβρη, καθώς οι καιρικές συνθήκες δεν επιτρέπουν στην ατμόσφαιρα να καθαρίσει», λέει ο προϊστάμενος του Τμήματος Περιβάλλοντος του δήμου Θεσσαλονίκης Μάξιμος Πετρακάκης.

Οι εκτιμήσεις των επιστημόνων, ωστόσο, είναι εντελώς διαφορετικές. «Στα τέλη του φθινόπωρου έχουμε, όντως, μεγαλύτερη ρύπανση σε αρκετές ελληνικές πόλεις, λόγω μετεωρολογικών συνθηκών. Φέτος, όμως, ο κόσμος καίει τις διπλάσιες και τριπλάσιες ποσότητες ξύλου μέσα στις πόλεις σε σχέση ακόμη και με την περσινή χρονιά. Το γεγονός αυτό, μαζί με κάποια διαχρονικά προβλήματα που συναντώνται σε όλες τις μεγάλες ελληνικές πόλεις, όπως το κυκλοφοριακό, η καύση των χωματερών και ο ελλιπής έλεγχος της βιομηχανικής ρύπανσης, ευθύνονται για τα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα των μικροσωματιδίων που κατεγράφησαν τον Νοέμβρη», υποστηρίζει ο Αθανάσιος Κούγκολος, καθηγητής Σχεδιασμού και Διαχείρισης Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Πιο επικίνδυνα

Το 2010 η Ελλάδα, με 36,8 μγ/κ.μ., κατετάγη στην τρίτη θέση της Ευρωπαϊκής Ενωσης σε περιεκτικότητα μικροσωματιδίων, πίσω μόνο από Βουλγαρία και Ρουμανία. Η ανησυχία των επιστημόνων, ωστόσο, επικεντρώνεται στον εντοπισμό ενός νέου τύπου μικροσωματιδίου, το οποίο έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να εισχωρήσει στον ανθρώπινο οργανισμό. «Μέχρι στιγμής η επιστημονική κοινότητα ασχολείται μόνο με δύο τύπους μικροσωματιδίων, τα ΡΜ10 και τα ΡΜ2,5. Τα τελευταία χρόνια, όμως, έχουμε εντοπίσει και τα ΡΜ1, τα οποία έχουν διάμετρο μικρότερη από 1 μικροχιλιοστό», αναφέρει ο Κωνσταντίνος Ελευθεριάδης, διευθυντής Ερευνών του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος». Εξαιτίας του μικρότερου μεγέθους, τα μικροσωματίδια ΡΜ1 έχουν περισσότερες από 95% πιθανότητες να εισχωρήσουν στο αναπνευστικό σύστημα και, κατά συνέπεια, να προκαλέσουν επιπλοκές στην ανθρώπινη υγεία.

Ο εντοπισμός του νέου ατμοσφαιρικού ρύπου έχει οδηγήσει τους επιστήμονες του «Δημοκρίτου» στο συμπέρασμα ότι τα μικροσωματίδια στην Ελλάδα είναι πλέον περισσότερα, αλλά και πιο επικίνδυνα. «Οι γενικές μετρήσεις δείχνουν ότι τα μικροσωματίδια στη χώρα μας έχουν μειωθεί την τελευταία δεκαπενταετία. Αυτό, όμως, συμβαίνει επειδή μετρούμε τη μάζα τους και όχι τον αριθμό τους. Στην πραγματικότητα είναι πιο πολλά, πιο μικρά σε μέγεθος, άρα και πιο επικίνδυνα», δηλώνει ο Κ. Ελευθεριάδης.

Κοκτέιλ μόλυβδου, αρσενικού και καδμίου η σύνθεσή τους

«Η επικινδυνότητα των μικροσωματιδίων συνίσταται στο φορτίο που μεταφέρουν», αναφέρει η Κωνσταντίνη Σαμαρά, καθηγήτρια Χημείας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. «Πρόκειται για ένα μείγμα διαφορετικών συστατικών σε στερεά μορφή, τα οποία πολλές φορές κουβαλούν ουσίες εξαιρετικά επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία, όπως ο μόλυβδος, το αρσενικό, το κάδμιο και άλλα βαρέα μέταλλα. Αυτά μπορεί να προκύψουν τόσο από την καύση πετρελαίου και βενζίνης, όσο και από τη βιομηχανική ρύπανση, κυρίως τις εκπομπές ρύπων από τις μεταλλουργίες. Επίσης, σημαντικό ρόλο παίζει και η λεγόμενη σκόνη του οδοστρώματος, η οποία δημιουργείται από τη φθορά των ελαστικών και τα σωματίδια καυσαερίων που επικάθονται στην άσφαλτο». Τα μικροσωματίδια, όμως, μπορεί να προέρχονται και από την ίδια τη φύση, κάτι που παρατηρείται έντονα στην Ελλάδα. «Η σκόνη που μεταφέρεται από τη Σαχάρα είναι μια πολύ σημαντική πηγή ρύπανσης για τη χώρα μας, καθώς μεταφέρει μικροσωματίδια που μοιραία μεταφέρουν επικίνδυνο φορτίο», καταλήγει η καθηγήτρια του ΑΠΘ.

 

Πηγή:http://www.real.gr